Na tej stronie używamy plików cookies (tzw. ciasteczka). Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.
Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Prywatności
Dodaj firmę za darmo
Przeszukaj artykuły
Reklama
Znajdź firmę tynkarską

Funkcje i klasyfikacja tynków

Dodano: 2011-06-07
Porady - Funkcje i klasyfikacja tynków Tynki wykorzystywane są w budownictwie od wielu tysiącleci. Niektóre ich rodzaje stosowane są w prawie niezmienionej postaci do dnia dzisiejszego, jednak wiele nowych typów wypraw tynkarskich opracowano w ostatnich dziesięcioleciach.

Przygotowywane kiedyś prawie wyłącznie w całości na budowie, dzisiaj wytwarzane są fabrycznie w postaci suchych mieszanek do zarobienia wodą lub jako gotowe masy tynkarskie. Ciągle zmieniają się wymagania stawiane tynkom. Wiąże się to zarówno z rozwojem technologii, wprowadzaniem nowych materiałów i systemów budowlanych, tendencją do skracania czasu budowy i minimalizowania przerw technologicznych, dążeniem do prowadzenia prac także w temperaturach bliskich 0°C, jak też z potrzebą sprostania coraz to bardziej wyrafinowanym wymaganiom użytkowym. Wyprawy tynkarskie, jako zewnętrzne powłoki ścian czy stropów, oprócz funkcji dekoracyjno-ochronnych, wykorzystywane są bowiem do spełnienia różnych zadań specjalnych. Do podstawowych funkcji tynków zalicza się: nadanie budowli i jej widocznym elementom estetycznego wyglądu, poprzez odpowiednie wyrównanie powierzchni, nadanie faktury i kolorystyki oraz ukształtowanie detalu architektonicznego, zabezpieczenie elementów budowli przed wpływami atmosferycznymi, mechanicznymi, ogniem, zabezpieczenie elementów budowli przed szkodliwym działaniem wilgoci występującej w pomieszczeniach, wygładzenie powierzchni pod powłoki malarskie, tapety, okładziny ceramiczne i in., stworzenie we wnętrzach niezbędnych warunków higieniczno-sanitarnych oraz poprawa mikroklimatu.

Podziały tynków

Istnieje wiele kryteriów klasyfikacji tynków, jednak w większości przypadków odnoszą się one do konkretnych ich rodzajów. Ogólny podział wypraw tynkarskich i krótką charakterystykę podano w tabeli 3. Oddzielną grupę stanowią tzw. suche tynki, czyli okładziny wykonane z płyt gipsowo-kartonowych lub gipsowo-włóknowych przymocowanych do ściany za pomocą specjalnej zaprawy.
W odniesieniu do wszystkich rodzajów tynków można dokonać podziału ze względu na:
  • miejsce zastosowania - tynki zewnętrzne, wewnętrzne,
  • sposób przygotowania masy tynkarskiej - przygotowywane w całości na budowie, przygotowywane z suchych mieszanek zarabianych wodą na budowie, gotowe masy tynkarskie,
  • sposób nanoszenia - nakładane ręcznie, mechanicznie (maszynowe).
Ponadto tynki zwykłe dzieli się ze względu na:
  • rodzaj zaprawy,
  • liczbę warstw zaprawy,
  • technikę wykonania (podział na kategorie),
  • materiał podłoża.
Tynki szlachetne dzieli się w zależności od:
  • sposobu wykonania (obrobienia powierzchni),
  • struktury (ziarnistości),
  • zastosowanych dodatków.
Z kolei wyprawy pocienione dzieli się z uwagi na:
  • rodzaj spoiwa,
  • rodzaj wypełniacza,
  • przyczepność do podłoża,
  • podciąganie kapilarne,
  • rodzaj faktury.
Oddzielne klasyfikacje istnieją w odniesieniu do suchych mieszanek tynkarskich. Dzieli się je w zależności od:
  • przeznaczenia,
  • ilości warstw tynku,
  • rodzaju wypełniacza,
  • gęstości objętościowej tynku,
  • wytrzymałości wyprawy na ściskanie,
  • wartości współczynnika przewodzenia ciepła zapraw ciepłochronnych.
Warunkiem prawidłowego spełniania przez wyprawę tynkarską stawianych jej wymagań dekoracyjnych, ochronnych i specjalnych, a także jej trwałości, jest przestrzeganie zasad doboru właściwego rodzaju tynku, przygotowania podłoża, przygotowania masy tynkarskiej oraz układania i fakturowania tynku, jak również pielęgnacji i konserwacji wyprawy.
 
Tabela 1. Charakterystyka tynków podstawowych
Rodzaj tynku Charakterystyka tynku
Tradycyjne zwykłe ze spoiwami mineralnymi, wykonywane tradycyjnymi sposobami wykonywane z zapraw budowlanych zwykłych, bez dodatków dekoracyjnych, środków wodoszczelnych, kwasoodpornych itp., jedno- lub wielowarstwowe; w przypadku zastosowania na wierzchnią warstwę tynku zaprawy barwionej pigmentami i nakładanej tak, aby uzyskać dekoracyjną fakturę, otrzymuje się tynki ozdobne, np. nakrapiane (tradycyjny baranek), odciskane, boniowane itp.
Tradycyjne szlachetne wykonywane tak jak tynki ozdobne, lecz z zapraw szlachetnych, w skład których wchodzą: biały cement, pigmenty oraz kruszywa szlachetne, np. marmurowe
Tradycyjne szlachetne specjalne z warstwami wierzchnimi wykonywanymi technikami specjalnymi (sztablatury, stiuki, sgraffito, tynki pod freski)
Tradycyjne udoskonalone wykonywane z zapraw z dodatkami poprawiającymi właściwości robocze i użytkowe, przeznaczone do nakładania maszynowego
Cienkowarstwowe (wyprawy pocienione) o charakterze tynków szlachetnych, ozdobnych, wykonywane z zapraw i mas tynkarskich o specjalnie dobieranym ziarnieniu, wykorzystywane jako wyprawa w systemach bezspoinowego ocieplania ścian oraz jako zewnętrzna warstwa tynków z zapraw zwykłych, lekkich i termoizolacyjnych
Lekkie wykonywane z zapraw z dodatkiem mineralnych kruszyw lekkich (głównie perlitu), szczególnie zalecane do ścian murowanych z materiałów lekkich
Ocieplające wykonywane z zapraw z dodatkiem kruszyw lekkich mineralnych i organicznych (granulatu styropianowego), stanowiące izolację termiczną ścian zewnętrznych
Renowacyjne przeznaczone do zawilgoconych albo zasolonych murów
Kompresowe stosowane na murach o szczególnie dużym stopniu zasolenia
Jedno- lub wielowarstwowe tworzące powłokę gromadzącą sole i równocześnie odnawiającą elewację
Zaporowe nieprzepuszczające wilgoci i soli 
Konserwatorskie przeznaczone do wykonywania nowych wypraw tynkarskich obiektów zabytkowych, wykonywane głównie na bazie wapna powietrznego, mogą zawierać tras lub inne dodatki i domieszki, takie jak: mączka ceglana, boraks, węgiel drzewny, kwasy owocowe, dekstryna, soda, żywica naturalna, potaż, proteiny, talk, cukier, sierść borsucza

Tabela 2. Charakterystyka Tynków specjalnych
Wyciszające stosowane do poprawy akustyki pomieszczeń poprzez odpowiednią regulację pogłosu
Rentgenowskie wykonywane z zastosowaniem kruszywa barytowego, wykorzystywane do zabezpieczenia przed przenikaniem promieni X, stosowane w pomieszczeniach z rentgenowską aparaturą diagnostyczną i terapeutyczną
Pochłaniające fale radarowe wykorzystywane do wykonywania wypraw tynkarskich na budynkach lotniskowych, w celu eliminacji odbić i zakłóceń pracy radarów lotniskowych
Ekranujące wykonywane z dodatkiem włókien węglowych, wykorzystywane w celu odcięcia dostępu fal radiowych do pomieszczeń (np. sal koncertowych) lub uniemożliwienia wydostawania się fal radiowych z pomieszczeń (np. w celu niedopuszczenia do przekazywania zastrzeżonych danych przez telefony komórkowe), a także do ekranowania pól elektrycznych, powstających wokół przebiegającej w budynku instalacji elektrycznej
Antykondensacyjne stosowane w celu zabezpieczenia przed wykraplaniem się pary wodnej na zimnych elementach budowlanych
Magnetyczne umożliwiające swobodne mocowanie do ścian za pomocą magnesów plansz, rysunków, map itp.
Tynki do sal sportowych stosowane w niektórych pomieszczeniach sportowo-rekreacyjnych, np. w salach do gry w squasha
Tabela 3. Podział tynków zwykłych ze względu na technikę wykonania, na podstawie normy PN-70/B-10100 (wyd. 3) Roboty tynkowe. Tynki zwykłe. Wymagania i badania przy odbiorze
Odmiana tynku Kategoria tynków Wygląd powierzchni
Tynki surowe rapowane 0 Nierówna, z widocznymi poszczególnymi rzutami kielni i możliwymi niewielkimi prześwitami podłoża
Tynki surowe wyrównane kielnią I Bez prześwitów podłoża, większe zgrubienia wyrównane
Tynki surowe ściągane pacą Ia Z grubsza wyrównana
Tynki surowe pędzlowane 3) - Z grubsza wyrównana rzadką zaprawą
Tynki pospolite dwuwarstwowe II 1) Równa, ale szorstka
Tynki pospolite trójwarstwowe III 1) 2) Równa i gładka
Tynki doborowe IV Równa i bardzo gładka
Tynki doborowe filcowane  IVf
Równa bardzo gładka matowa bez
widocznych ziarenek piasku
Tynki wypalane IVw Równa, bardzo gładka z połyskiem, o ciemnym zabarwieniu
1) Przy stosowaniu tynkowania mechanicznego ścian stanowiących podłoże o dobrej przyczepności (np. mur z nowej cegły, wykonanie na puste spoiny) tynk tej kategorii może być uzyskany przez bezpośrednie naniesienie narzutu na podłoże, tj. bez obrzutki ? jak przy tynkach jednowarstwowych (przyp. normowy).
2) Do kategorii tej zalicza się także tynki dwuwarstwowe zatarte na gładko.
3) Odmiana tynku nie ujęta w normie.


Źródło: Tynkiwpolsce.pl,
M. Gaczek, S. Fiszer, ABC tynków cz. 1; funkcje i klasyfikacja.
Wyróżnione firmy
Copyright 2009-2012 - Tynkiwpolsce.pl
Doładowanie Artykuły - Created by Arpi